Rzecz

 

Rzecz – rzeczami są dobra, które kumulatywnie spełniają dwa warunki: po pierwsze są materialnymi częściami przyrody, a po drugie mają samoistny charakter, tzn., że są na tyle wyodrębnione w sposób naturalny lub sztuczny, że w obrocie mogą być traktowane jako dobra samoistne. Nie można uznać za rzecz dóbr niematerialnych np. wynalazków, czy praw, ponieważ nie są materialnymi częściami przyrody. Ponadto ze względów chociażby moralnych za rzecz nie można uznać ludzkiego ciała, ani jego części oraz zwłok. Rzeczami są pojedyńcze rzeczy, przedmioty, a nie kompleksy majątkowe takie jak majątek, przedsiębiorstwo itp., czy zbiory rzeczy jak np. biblioteka – za rzecz uznawane są poszczególne książki, a nie biblioteka jako całość. Rzecz musi istnieć i być zindywidualizowana. Zatem rzeczą nie mogą być przedmioty, które dopiero zostaną wyprodukowane w przyszłości. Rzeczą szczególnego rodzaju są pieniądze, których wartość gwarantuje państwo. Nieco sprzeczności w prawie budzą zwierzetą. Nie ma wątpliwości, że jako istoty żyjące nie mogą być zaliczone do rzeczy. Jednak ustawodawca w razie nie uregulowania jakiejś sprawy w Ustawie o ochronie zwierząt nakazuje odpowiednio stosować przepisy dotyczące ruchomości.

Rzeczy dzielimy na ruchomości i nieruchomości. Art. 46 & 1 k.c. Definiuje pojęcie nieruchomości jako : „ [...] części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.”
Za ruchomość z kolei, uważa się wszystko to, co nie jest nieruchomością. Wyróżnie się trzy rodzaje nieruchomości : gruntowe, budynkowe i lokalowe. Nieruchomość gruntowa to część powierzchni ziemskiej wyodrębniona jako całość i będąca odrębnym przedmiotem własności. W przypadku budynków i lokali co do zasady uznawane są za części składowe nieruchomości gruntowych. Nieruchomościami są tylko gdy przepis szczególny tak stanowi. Odrębne od gruntu nieruchomości stanowią:

1.Art. 235 k.c. : „ § 1. Budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
§ 2. Przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym. „
2.Budynki wzniesione przez rolniczą spółdzielnie produkcyjną na użytkowanym gruncie należącym do Skarbu Państwa lub członka spółdzielni, które stanowią jej własność.
3.Budynki rolników, którzy na mocy prawa do 1 stycznia 1983 r. zatrzymali budynki, przekazując swoje gospodarstwo rolne państwu za rente.
4.Lokale wyodrębnione jako samodzielne przedmioty własności.
Kodeks cywilny dokonuje również podziału rzeczy na : rzeczy oznaczone co do tożsamości, posiadają one cechy indywidualne, które wskazują na konkretny przedmiot oraz rzeczy oznaczone co do gatunku, które odpowiadają pewnym cechom wspólnym np. książki.