Niezgodność towaru z umową

Niezgodność towaru z umową jest pojęciem wprowadzonym do polskiego porządku prawnego przez ustawę z dnia 22 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (ustawa o sprzedaży konsumenckiej). Jest to termin szerszy od rękojmi, ponieważ oprócz wad fizycznych i wad pranych obejmuje również nieprawidłowość w zamontowaniu i uruchomieniu pod warunkiem, że dokonał tego sprzedawca lub osoba, za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność, a także jeżeli czynności te wykonał konsument, ale na podstawie instrukcji, którą otrzymał od sprzedawcy. Niezgodnością towaru z umową jest również wydanie rzeczy w stanie niekompletnym, czyli np. bez odpowiednich etykiet lub instrukcji. Jeżeli towar jest wolny od wad, ale nie spełnia innych warunków, np. estetycznych, to również należy uznać go za niezgodny z umową. Wada fizyczna to wada zmniejszająca wartość lub użyteczność rzeczy, wydanie rzeczy w stanie niezupełnym oraz brak właściwości rzeczy, o których zapewniał sprzedawca (np. w reklamie lub bezpośrednio klientowi). Z wadą prawą natomiast mamy do czynienia, gdy sprzedana rzecz nie należała do sprzedawcy, a także jeżeli jest obciążona prawem osób trzecich. Jeżeli zakupiony towar jest niezgodny z umową, to konsumentowi przysługują uprawnienia z ustawy o sprzedaży konsumenckiej, pod warunkiem, że wadliwy towar został zakupiony w drodze sprzedaży konsumenckiej, czyli sprzedaży spełniającej warunki z art. 1 ust. 1 ustawy o sprzedaży konsumenckiej. Zgodnie z tym przepisem, aby sprzedaż uznać za konsumencką musi jej dokonać przedsiębiorca w ramach swojej działalności, a towar konsumpcyjny, którym może być jedynie rzecz ruchoma, nabywa osoba fizyczna w celu nie związanym z działalnością zawodową lub gospodarczą (konsument). Należy zaznaczyć, że ustawę stosuje się również do umowy o dzieło, dostawy i komisu, a także umów nienazwanych, pod warunkiem, że mają one charakter konsumencki. Z kolei spod działania przepisów wyłączono sprzedaż energii elektrycznej, gazu i wody, chyba że spełniają cechę samoistności, czyli są wyodrębnione z przyrody, np. za pomocą butli, czy akumulatorów. Dostarczanie energii, gazu lub wody do naszych domów za pośrednictwem sieci nie jest sprzedażą konsumencką, zatem przepisów ustawy w razie stwierdzenia niezgodności towaru z umową stosować nie można. Ustawy nie stosuje się również do sprzedaży egzekucyjnej, sprzedaży dokonywanej w postępowaniu upadłościowym, a także sprzedaży dokonywanej w innym postępowaniu sądowym. Są to sprzedaże o szczególnym charakterze regulowane odrębnie. W razie stwierdzenie niezgodności towaru z umową konsumentowi w pierwszej kolejności przysługuje roszczenie o naprawę towaru lub jego wymianę, a dopiero następnie roszczenie o obniżenie ceny lub odstąpienie od umowy.