Zapis w testamencie

Zapis – art. 968 k.c.: § 1. Spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis).
§ 2. Spadkodawca może obciążyć zapisem także zapisobiercę (dalszy zapis).

Z art. 968 k.c. wynika, że zapisobierca nie nabywa bezpośrednio określonego prawa, a może jedynie żądać od obciążonego zapisem jego wykonania. Prawo to przechodzi na spadkobiercę z chwilą otwarcia spadku. Od tej pory zapisobiercy przysługuje roszczenie w stosunku do spadkobiercy. Zatem między spadkobiercą a zapisobiercą powstaje stosunek zobowiązaniowy. Sytuacja zapisobiorcy jest o tyle korzystna, że może on uzyskać korzyść nie odpowiadając za długi spadkowe, za które odpowiadają spadkobiercy.

Wierzytelnością zapisobierca może rozporządzać. Ponadto spadkodawca może obciążyć zapisem kilka osób, ustalając ich „udział” w tym obciążeniu. W razie braku takiego ustalenia spadkobiercy są obciążeni zapisem proporcjonalnie do udziału w spadku. Nie ma zakazu, że zapisobiercą jednego przedmiotu może być jedna osoba. Można zatem postanowić, że zapisobiercami tej samej rzeczy jest kilka osób. Podobnie jak w przypadku kilku obciążonych spadkobierców jednym zapisem spadkodawca powinien ustalić udział zapisobierców.

Zapisobierca musi mieć zdolność dziedziczenia w chwili otwarcia spadku podobnie jak spadkobierca. Jednak jego sytuacja znacząco różni się od sytuacji spadkobiercy, bo w przeciwieństwie do spadkobiercy zapisobierca nie może być uznanym za niegodnego dziedziczenia.  Przedmiot zapisu musi być określony przez spadkodawcę. Ma to duże znaczenie, ponieważ zapisobierca może żądać tylko przedmiotu zapisu, a spadkobierca nie ma obowiązku spełnienia roszczenia zapisobiercy, jeżeli jego przedmiotem jest co innego niż ustalił spadkodawca. Przedmiotem zapisu może być wszystko co wchodzi w skład spadku. Datę wykonania zapisu powinien określić spadkodawca. Jeżeli tego nie uczyni to zapisobierca może wystąpić z roszczeniem niezwłocznie. Roszczenia zapisobercy przedawniają się w upływem pięciu lat od dnia ich wymagalności, czyli od momentu kiedy nadają się do przymusowej egzekucji. Mówiąc prościej od dnia następującego po dniu, w którym zgodnie z wolą spadkodawcy spadkobierca miał wykonać zapis.